Laatst bijgewerkt op: 02/09/2026
Nirvana en de Samenvoeging van 2 folksongs

"My girl, my girl, don’t lie to me
Tell me where did you sleep last night?
In the pines, in the pines
Where the sun don’t ever shine
I would shiver the whole night through"
Origineel: Dock Walsh – In the Pines (1926). Dit is de oudste opname voor zover bekend, waar 2 folksongs samenkomen, namelijk ‘In the Pines’ en ‘The Longest Train’. De eerste zou gaan over de ondervraging van een jongedame, de tweede over een onthoofd lichaam in een treinwrak. De jongedame zou nadat ze een nacht was verdwenen, worden ondervraagd, maar spreekt vooral in raadsels. Het lied betreft een traditional, gezongen door gevangenen die in de kolenmijnen moesten werken. In sommige versies hoor je “Joe Brown’s coal mine”, dat zou moeten slaan op Joseph Brown (gouverneur van Georgia). Hij zou veroordeelden te werk laten stellen in diezelfde kolenmijnen, die met “the Georgia line” (Longest Train) vervoerd werden. Naast de elementen kolenmijn en trein, viel ook het terugkerende “decapitation” op, ofwel onthoofding.
Veelvoud aan titels

Het lied moet rond 1870 zijn ontstaan, in het zuidelijke deel van de Amerikaanse Appalachen. Leadbelly nam het meerdere keren op, realistisch gezien is die uit 1944 zijn definitieve (‘Where did you sleep last night’). Dit is de versie die het lied qua toon uiteindelijk vorm heeft gegeven. Leadbellly zal de eerste opname van Dock Walsh gehoord hebben, maar heeft zich waarschijnlijk geconformeerd naar de melodie die te vinden is in het oudst gedocumenteerde schrift van het lied door ene Cecil Sharp. Hier heet het ‘Black Gal’ maar zou door de jaren heen meerdere titels krijgen. Zo is er naast eerdergenoemde titels ‘My Girl’ en natuurlijk ‘Where did you Sleep last Night?’ Leadbelly zou overigens voor donker publiek Black Gal vertolken, voor blank publiek My Girl (men scheidde publiek destijds nog raciaal).

Ook het vermelden waard zijn de 2 versies van Bill Monroe (“Father of the Bluegrass”) uit 1941 en 1952. Hij vertelt vanuit het perspectief van het treinverhaal, dus niet de ondervraging van de jongedame. Maar geen onthoofding, wél “woo-woo”-treingeluid en harmonieuze zang. Hieronder even een korte opsomming van andere artiesten, die het onder verschillende titels opnamen door de jaren heen:
- The Louvin Brothers (1956; als In the Pines)
- Marianne Faithful (1965; als Black Girl)
- Frank Sinatra (1971; als Black Night)
- Dolly Parton (1994; als In the Pines)
- Kid Cudi en Dot da genius als WZRD (als Where did you Sleep..)
- Fantastic Negrito (2016; als In the Pines)
- Sleigh Bells (2019; als Where did you Sleep..), vooral deze bewijst dat de traditional prima een eigentijdse bewerking kan ondergaan.
Hoe Kurt Cobain bij Where did you Sleep.. uitkwam
Maar hoe kwam Kurt Cobain van Nirvana er bij om deze song uit te voeren bij het MTV Unplugged Concert? Dit nummer had immers geen oorsprong of raakvlakken met (alternatieve) rockmuziek. Of je moet die van de groep Blood on the Saddle (band van voormalig Bangleslid Annette Zalinskas) uit 1986 meerekenen. Nog vóór de grote doorbraak van Nirvana werkte Cobain in 1990 samen met zijn makker Mark Lanegan. De laatste was zanger bij Screaming Trees en was bezig met solo-album ‘The Winding Street‘.

Beiden waren weg van het album van Leadbelly dat Lanegan bezat. Die originele Musicraft (78 toeren) kreeg hij als kind van zijn vader, die als schoolmeester op zolder van het schoolgebouw een doos vol oude bluesplaten vond. Er was zelfs even sprake van een Leadbelly-tribute band, die de twee zouden starten onder de naam “The Jury”. Uiteindelijk brachten ze alleen zijn Where did you Sleep Last night op, met Cobain op gitaar en backing vocals. (NB: Luister ook naar het mooie ‘Down in the Dark’, een zwakke produktie, maar mooie samenwerking van Lanegan/Cobain; O ja, ze namen ook nog samen ‘Ain’it a Shame’ op, dat later op een Nirvana verzamelaar in 2004 verscheen).
Maar dit nummer leende zich uitstekend voor de beroemde Unplugged Sessie in New York. Kurt’s optreden blijkt een bijna onwerkelijke met de onvergetelijke laatste zin: “I would shiver the whole night through,”. Zijn rauwe stem kijgt ineens een octaaf verhoging bij het woord “shiver”, waarna hij als een wolf “whole” uit huilt. Vervolgens gaan zijn helblauwe kijkers wagenwijd open, klinkt een diepe zucht en gooit de laatste woorden eruit. Er zijn in de muziekgeschiedenis weinig momenten meer geweest die het kippenvelgehalte van dit hebben geëvenaard.
Luister hieronder naar alle genoemde uitvoeringen.
